Η άλλη Μεσσηνία, οδηγός εξόδου από την κρίση

Κατά τύχη είχε πέσει στα χέρια μου πριν μήνες μια σειρά από κάρτες προώθησης που προκάλεσαν την ευχάριστη έκπληξή μου. Αναφέρονταν στο ελαιόλαδο «Λάδι Βιώσας», και το ευφάνταστο λογότυπο δεν ήταν η μοναδική ανατροπή τους. Αντί για μαιάνδρους, κότινους και ελιές Kαλαμών σε πρώτο πλάνο, έργα διάσημων φωτογράφων είχαν χρησιμοποιηθεί στο concept.
Τα στοιχεία του προϊόντος ήταν τυπωμένα στη μέθοδο Μπράιγ.
Τα μπουκάλια του ελαιολάδου ήταν από μόνα τους έργα τέχνης και η γραφιστική άποψη της ετικέτας πέρα από κάθε πεπατημένη. Η έκπληξη και η περιέργεια αμβλύνθηκαν, όταν συνειδητοποίησα πως το συγκεκριμένο λάδι παράγεται στο Κεφαλόβρυσο Μεσσηνίας. Από την οικογένεια Νικολαΐδη, με επικεφαλής τον 30χρονο Βασίλη.
Ο Βασίλης Νικολαΐδης αποφάσισε να ξαναδώσει ζωή στους οικογενειακούς ελαιώνες στο Κεφαλόβρυσο ή Χαλβάτσου, μέχρι πριν από λίγα χρόνια εγκαταλελειμμένους. Την τελευταία διετία τυποποιεί και προωθεί το ελαιόλαδο «Λάδι Βιώσας», περιορισμένης παραγωγής (έως 2 τόνους), από δέντρα που δεν έχουν δεχθεί φυτοφάρμακα και λιπάσματα.
Οικογενειακώς μαζεύουν τις ελιές, οι ίδιοι επιμελούνται το τελικό προϊόν, οι ίδιοι έχουν αναλάβει το marketing και το εμπόριό του, χωρίς μεσάζοντες. Ήδη έχουν καταφέρει να το διαθέτουν στην Ολλανδία με επιτυχία, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται το άνοιγμα στις ΗΠΑ.
Ας τα πάρουμε, όμως, από την αρχή… 
«Το ζητούμενο αρχικά ήταν ό,τι καλλιτεχνική διάθεση έχουμε και ό,τι καλλιτεχνική γνώση, να την εκφράσουμε, κάπου να εφαρμοστεί», λέει ο Βασίλης Νικολαΐδης, μηχανολόγος υπολογιστών. «Αφού είμαστε στην Καλαμάτα και το προϊόν που παράγουμε είναι το ποιοτικό ελαιόλαδο, αποφασίσαμε να επενδύσουμε σε αυτό, εκεί να διοχετεύσουμε τη δημιουργική μας διάθεση. Παρατηρώντας την τοπική αγορά, είδαμε ότι όσον αφορά στο ελαιόλαδο η αισθητική προσέγγιση ήταν ελλιπής. Ερευνώντας την παγκόσμια αγορά, διαπιστώσαμε ότι στο εξωτερικό ο πελάτης δίνει παραπάνω σημασία στην τυποποίηση. Είχαμε τις γνώσεις και αποφασίσαμε να φτιάξουμε κάτι που, παράλληλα με την άριστη ποιότητα, να στέκει και καλλιτεχνικά».
Οι γονείς του, Σταυρούλα και Γιάννης, ήταν από την πρώτη στιγμή δίπλα του.
«Συνταξιούχοι πλέον, ο πατέρας μου ηλεκτρολόγος ήταν και η μητέρα μου έκανε εποχιακές δουλειές. Αλλά είχαν το μεράκι της τέχνης και ειδικά τώρα που είναι αρκετά μεγάλοι, τους ανανέωσε ότι αποφάσισα να ασχοληθώ με το ελαιόλαδο του τόπου μας, δίνοντάς του νέα πνοή».
Πέρασαν μήνες αναζητώντας το κατάλληλο μπουκάλι, τυποποιητήριο που να τους ικανοποιεί, δουλεύοντας τις λεπτομέρειες. Και πριν από δύο χρόνια, είχαν την πρώτη ολοκληρωμένη παραγωγή, όχι χωρίς δυσκολίες.
«Οι δυσκολίες που συναντήσαμε ήταν κυρίως γραφειοκρατικές», σημειώνει ο Βασίλης Νικολαΐδης. «Δεν υπήρχε από πουθενά κάποια σαφής ενημέρωση για το πώς μπορούμε να ξεκινήσουμε τη διαδικασία της τυποποίησης. Μας έστελναν από τη Νομαρχία στην Εφορία και πάλι πίσω. Περάσαμε πολλούς μήνες, πάρα πολλές ώρες στη Νομαρχία, για να καταλήξουμε πώς μπορείς να τυποποιήσεις λάδι, πώς μπορείς να κατοχυρώσεις το όνομά σου. Δεν υπήρχε καμία διευκόλυνση ως προς αυτό. Όπως, επίσης, απευθυνθήκαμε σε διάφορους τουριστικούς και ξενοδοχειακούς προορισμούς που έχει η Μεσσηνία, αλλά και στο αεροδρόμιο, για να βάλουμε το λάδι και δε βρήκαμε θετική ανταπόκριση. Παρότι προμοτάρουν ότι θέλουν να δείξουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Μεσσηνίας και των τοπικών παραγωγών, δεν το εκλάβαμε ότι ισχύει».
Το όνομα «Λάδι Βιώσας» πώς προέκυψε;
«Πριν από δύο χρόνια μαζευτήκαμε και υπήρχε μια εντατική αναζήτηση ονόματος, μέσα και από διάφορα διαβάσματά μας. Είναι προφανής ο συνειρμός με το “Λάθε βιώσας” του Επίκουρου. Αντιπροσωπεύει αρκετά και τον τρόπο ζωής μας. Σίγουρα περιγράφει ένα μη εμπορικό τρόπο παραγωγής και προώθησης ενός προϊόντος. Το κέρδος δεν είναι αυτοσκοπός της κίνησής μας». Σήμερα, παράγουν τρεις τύπους προϊόντων υπό την ετικέτα τους. Έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, σε μπουκάλι των 700 ml, και δύο ελαιόλαδα με γεύσεις πορτοκάλι και λεμόνι αντίστοιχα, σε συσκευασίες των 250 ml. Επίσης, καλαίσθητη κασετίνα δώρου. «Στα αρωματικά ελαιόλαδα γίνεται η ζύμωση των πορτοκαλιών και των λεμονιών αντίστοιχα μέσα στην ελιά. Όταν γίνεται η έκθλιψη της ελιάς, βάζουμε και τα πορτοκάλια ή λεμόνια μέσα και έτσι αποκτά το λάδι φυσικό άρωμα. Δεν προσθέτουμε κάποιο τεχνητό μέσο ή αιθέριο έλαιο. Η εξαγωγή του λαδιού γίνεται ψυχρά, κάτω από τους 27 βαθμούς και με βιολογικές διαδικασίες. Η οξύτητά του είναι 0,2, από ελαιόδεντρα που δεν ποτίζονται και δε λιπαρίζονται. Το μόνο που κάνουμε είναι χλωρή λίπανση, δηλαδή μια φορά το χρόνο που κόβουμε τα χορτάρια από το κτήμα τα απλώνουμε γύρω από τις ελιές. Άλλοτε, σπέρνουμε αρακά και κουκιά που τραβάνε το άζωτο και το διοχετεύουν στα δέντρα μέσω των ριζών. Εν γνώσει ότι θα έχουμε χαμηλότερη απόδοση».
«Στο μπουκάλι δεν ακολουθήσαμε μια παραδοσιακή ή φολκλόρ γραμμή», συνεχίζει ο Βασίλης Νικολαΐδης.
Αυτό πολλοί στην Ελλάδα θα το θεωρούσαν ίσως και μειονέκτημα. Εσείς το αναδείξατε σε πλεονέκτημα, του λέω.
«Αποφασίσαμε να το αποστασιοποιήσουμε από όλη αυτή την κουλτούρα του φολκλόρ. Εστιάσαμε στην καλή ποιότητα του λαδιού. Βασίζουμε την παραγωγή στην απλότητα και από αυτή την άποψη η ποιότητα αποτυπώνεται και στην επιλογή της συσκευασίας».
Μάλιστα, στα φετινά μπουκάλια έχει χρησιμοποιηθεί, με την αισθητική σύμπραξη του Τάκη και της Σόνιας Κατσουλίδη, γραμματοσειρά του σπουδαίου Έλληνα ζωγράφου, ενώ είναι αριθμημένα και υπογεγραμμένα από τον Τάκη Κατσουλίδη.
Ως προς την προώθηση, «προσπαθούμε οι ίδιοι να επικοινωνούμε με τους επιχειρηματίες, θέλουμε να έχουμε επαφή με τον ιδιοκτήτη του μαγαζιού που θα πουλήσει το λάδι μας, θέλουμε να μας αρέσει η επικοινωνία μαζί του», λέει ο νέος επιχειρηματίας. «Δε χρησιμοποιούμε μεσάζοντες. Αυτό δυσκολεύει τα πράγματα, αλλά συνεχίζουμε. Σαφώς υπάρχουν κλίκες, παίζονται συμφέροντα, αλλά δε θέλουμε να μπούμε σε αυτή τη διαδικασία».
Στην Ολλανδία το «Λάδι Βιώσας» διατίθεται σε αρκετά καταστήματα. «Αυτό που λαμβάνουμε είναι ότι τους αρέσει πάρα πολύ και σαν ποιότητα γεύσης αλλά και σαν αισθητική. Απλά, η διατροφική κουλτούρα των Ολλανδών δεν είναι τόσο συνυφασμένη με το ελαιόλαδο. Καταναλώνουν μικρότερες ποσότητες. Μέχρι στιγμής, όμως, πάμε καλά. Παράλληλα, έχουμε λάβει την απαραίτητη άδεια και αυτή την περίοδο έχουμε ανοιχτεί στις ΗΠΑ. Έχουμε κάνει τον πρώτο δειγματισμό και περιμένουμε».
 Στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη το «Λάδι Βιώσας» πωλείται σε διάφορα σημεία, με καλά αποτελέσματα. «Γενικά, αποφεύγουμε τα πολυκαταστήματα, τα σούπερ μάρκετ, προτιμούμε τα καταστήματα delicatessen ή το προτείνουμε ως εταιρικό δώρο».
Από εδώ και πέρα, τι θα ήθελες να δεις να συμβαίνει στο «Λάδι Βιώσας»; τον ρωτάω.
«Εύχομαι να επιτύχει όλη αυτή η προσπάθεια, μια προσπάθεια έξω από την πεπατημένη. Κυρίως για να δώσει έναυσμα και σε άλλους ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να ασχοληθούν με κάτι για το οποίο δεν έχουν απόλυτη γνώση ή πρότερη άμεση επαφή. Να τους δώσει το κίνητρο να πουν ότι μπορούν κι αυτοί να επιτύχουν σε κάτι που έχουν στο μυαλό τους. Να προσπαθήσουν. Νομίζω ότι θα είναι ένα καλό παράδειγμα και για άλλους. Συχνά λέμε: Εγώ αν είχα λεφτά, αν έκανα αυτό… αλλά μένουμε στη θεωρία. Ωραία, κάν’ το, όπως μπορείς! Ίσως αυτή η διαφορετικότητα στην προσέγγιση, να δώσει μια ιδιαιτερότητα και στο προϊόν σου».
*Γνωρίστε τα προϊόντα «Λάδι Βιώσας»: www.ladibiosas.com, τηλ. 6938 983283

Της Γεωργίας Οικονομοπούλου από το "ΘΑΡΡΟΣ"